بەڵێن سەلیم مەحموود
ئەگەر لە هەر وڵاتێکی دونیادا حکومەتێک نەتوانێت مووچەی فەرمانبەرەکانی بدات، دەستلەکار دەکێشێتەوە و دەڕوخێت، بەڵام لە هەرێمی کوردستان، دەسەڵاتداران بەوپەڕی بێشەرمییەوە بازرگانی بە برسیێتیی میللەتەکەیانەوە دەکەن و هەموو تاوانەکان دەخەنە ئەستۆی بەغدا! قەیرانی مووچە چیتر کێشەیەکی “تەکنیکی و دارایی” نییە، بەڵکو سزایەکی دڕندانە و سیستماتیکە کە تێیدا سەدان هەزار خێزان باجی ئەو تاڵانییە دەدەن کە پارتی و یەکێتی لە کەرتی نەوت و داهاتی ناوخۆدا دەیکەن. تەنها لە ساڵی ٢٠٢٥دا، فەرمانبەرانی کوردستان تەنها ١٠ مووچەیان وەرگرتووە، و چارەنووسی مووچەکانی مانگی ١١ و ١٢ هێشتا نادیارە، تەنانەت وتەبێژی حکومەتیش دان بەوەدا دەنێت کە لە ماوەی سێ ساڵی ڕابردوودا بەغدا ٧ مانگ مووچەی فەرمانبەرانی ڕاگرتووە!
حکومەتی هەرێمی کوردستان بەردەوام ڕەخنە لەوە دەگرێت کە بەغدا مووچەی فەرمانبەران تێکەڵ بە کێشە سیاسی و نەوتییەکان دەکات و ئەمە بە “سزای بەکۆمەڵ” ناودەبات. بەڵام با پرسیارێکی سادە بکەین: ئایا کێ هۆکاری ئەم دۆخەیە؟ وەزارەتی دارایی عێراق بە فەرمی ڕایگەیاندووە کە ناردنی پارەی ڕاگرتووە چونکە هەرێمی کوردستان پشکی خۆی لە بودجەی ٢٠٢٥ (کە زیاتر لە ١٠ ملیار دۆلار بووە) تێپەڕاندووە، و لە هەمان کاتدا ئامادە نییە داهاتی نەوتی و نانەوتیی خۆی بە شەفافی ڕادەستی خەزێنەی فیدراڵی بکات! کەواتە کاتێک ئۆلیگارشییەکانی کورد ئامادە نین دەستبەرداری ملیۆنان دۆلاری قاچاخچێتیی مەرزەکان و نەوتە ڕەشەکەیان بن، چۆن دەتوانن گلەیی لە بەغدا بکەن؟ ئەوان مووچەی خەڵکیان کردووەتە قەڵغانێک بۆ پاراستنی کۆمپانیا سێبەرەکانی خۆیان!
لە لایەکی تریشەوە، عەقڵیەتی تائیفی و شۆڤێنیی ناو بەغدا ئەم هەلەی بەباشی قۆستووەتەوە بۆ لێدان لە قەوارەی هەرێم. سەرکردە سیاسییەکانی کورد بە ئاشکرا دەڵێن کە “برایەتیی کورد و عەرەب درۆیەکە بێ بنەمایە” و بەغدا بە ئەنقەست دەیەوێت لە ڕێگەی برسییکردنەوە سیستەمی ئابووریی کوردستان بڕوخێنێت. دادگای فیدراڵی و وەزارەتی دارایی عێراق مووچەی فەرمانبەرانی کورد بەکاردەهێنن وەک چەکێک بۆ ناچارکردنی دەسەڵاتدارانی هەولێر بۆ ئەوەی ڕادەستی مەرجەکانیان ببن سەبارەت بە هەناردەی نەوت. لەم جەنگە قێزەونەدا، ئەوەی دەسوتێت و لەناودەچێت، تەنها مامۆستا و پێشمەرگە و فەرمانبەری سادەیە، نەک ئەو وەزیر و بەرپرسانەی کە مانگانە ملیۆنان دۆلار دەچێتە سەر حیسابە بانکییەکانیان لە دەرەوەی وڵات.
ئایا میللەتێک دەتوانێت شانازی بە قەوارەیەکەوە بکات کە ناتوانێت نانی ژەمێکی بۆ دابین بکات؟ تا ئەو کاتەی داهاتی ئەم وڵاتە لە گیرفانی چەند بنەماڵەیەکدا بێت، قەیرانی مووچە بەردەوام دەبێت، چونکە بۆ ئەوان، نەوتی حیزب زۆر لە کەرامەت و ژیانی هاوڵاتییەک پیرۆزترە!
Leave a Reply