کاکە جوان ئەحمەد پیرۆت
لە مێژووی حوکمڕانیی سیستمە قۆرخکارەکاندا، هەمیشە کارەساتە گەورەکان لەوکاتەوە دەستپێدەکەن کە کێبڕکێ و چاوبڕینە دەستکەوتەکان دەگاتە لووتکەی هەرەمی بڕیار. لە هەرێمی کوردستاندا، کاتێک سەرکردایەتی سیاسی و جەمسەرە دەسەڵاتدارەکان نەیاڕوانی لەسەر دابەشکردنی دەسەڵات و خەزێنەی گشتی ڕێکبکەون، ئەو جەنگە لەسەرەوە نەمایەوە؛ بەڵکو شێرپەنجەی ململانێ حزبییەکەیان بەرەو تەواوی جومگە و دامەزراوە فەرمییەکانی هەرێم داڕژا. ئاوێنەی باڵانوێنی ئەم داڕمانە لەوەدا دەبینرێت کە ئەو شەرعییەت و دەزگایانەی بە بڕیار بوو «خزمەتکاری هاوڵاتییان» بن—لە پەرلەمان و دادگاکانەوە تا وەزارەت، بەڕێوەبەرایەتی و ئیدارە ناوخۆییەکان—بە تەواوەتی لەلایەن کێبڕکێی سیاسیی ناوچەیی و بنەماڵەیییەوە قوتدران و کرانە جەنگەڵستانی سەپاندنی هەژموونی حزبی. لە شوێنی ئەوەی دامەزراوەکان کۆڵەکەی سەقامگیریی وڵات بن، بوونەتە سەنگەری تەقەکردن لە یەکتری، و باجی ئەم هەرەمە شەقبردووەش تەنها هاوڵاتیی بێدەرەتان دەیدات کە لە ناوەڕاستی ئەم تۆزومغارە سیاسییەدا ژیانی ڕەنگڕێژکراوی بە تەواوەتی ئیفلیج بووە.
ئەمە تەنها ناکۆکییەکی ئاسایی نییە لەسەر فۆرمولەی حوکمڕانی، بەڵکو داڕمانی سەرتاپایی چەمکی «دەوڵەتداری»یە لە ژێر پێی حەزە قۆرخکارییەکانی کابینەکەی مەسرور بارزانی و بەرامبەرە حزبییەکەی. کاتێک جەنگ و ئاگری کێبڕکێ سیاسییەکان تەواوی کەرتی خزمەتگوزاری، بژێوی، مووچە و تەنانەت دادپەروەرییش دەسوتێنێت، ڕوون دەبێتەوە کە ئیدارەدانی هەرێم گەیشتووەتە بنبەستێکی ئەخلاقی و یاسایی. دەسەڵاتداران لە جیاتی داڕشتنی ڕێگەچارەی نیشتمانی، خەریکی دابەشکردنی ئیدارەکان بەسەر زۆنەکاندا و دروستکردنی میحوەری ڕاوبڕوون، تا بەو جۆرە شکستی خۆیان لە بەڕێوەبردن بشارنەوە. دامەزراوەکانی حکومەت ئەوەندە حزبێنراون کە چیتر ناتوانن تەنانەت سەرەتاییترین ئەرکی ڕۆژانەی خۆیان جێبەجێ بڕسێنن، بەمەش تەواوی سیستمی بەڕێوەبردن لە لووتکەوە تا بنکە وەک کاغەزێک تووشی داڕزین و شەقبردن بووە. کۆتایی ئەم داڕمانە بێوێنەیە، ڕاستییەکی زۆر تاڵ و حاشاڵێنەکراومان بەڕوودا تەقێنێتەوە کە هیچ کۆبوونەوەیەکی میدیایی ناتوانێت کۆسپی بپۆشێت: کاتێک هەرەمی دەسەڵات لە لووتکەوە بەرەو بنکە دەست بە شەقبردن دەکات، تەنها بەڵێنی لەبەریەکهەڵوەشاندنەوەی سیستمێک نادات، بەڵکو تەواوی ئەو دامەزراوانە لەگەڵ خۆیدا دەقووتێت کە بە ناوی خزمەتکردنی خەڵکەوە دروستکرابوون؛ ئەمڕۆ هاوڵاتییان تەنها بینەری وێرانبوونی تەلارێک نین، بەڵکو باجی ژیان لەژێر داروپەردەی دەسەڵاتێکی داڕماودا دەدەن.
Leave a Reply