ڕۆشبین تاهیر
لە کاتێکدا هاوڵاتیانی ئاسایی بێوچان هەوڵ دەدەن بۆ دابینکردنی نانی ڕۆژانە، منداڵانی بەرپرسان لە خۆشترین هۆتێلەکانی دونیا ئاهەنگ دادەمەزرێنن! لە کاتێکدا خەڵک چاوەڕوانی مووچەی سێ مانگ دواکەوتوون، کوڕ و کچەکانی دەسەڵاتداران بە ئۆتۆمبێلی ملیۆنان دۆلار لە شەقامەکاندا دەسووڕێنەوە! ئەمە کوردستانی ٢٠٢٦یە: جیهانێک لە جیاوازی نێوان دەوڵەمەند و هەژار!
منداڵانی بەرپرسانی پارتی و یەکێتی ژیانێکی دیکە دەژین، ژیانێک کە هاوڵاتیانی ئاسایی تەنانەت خەونیشی نابینن. ئەوان دەنێردرێن بۆ خوێندن لە باشترین زانکۆکانی ئەمریکا و ئەورووپا بە تێچووی دەیان هەزار دۆلار لە ساڵێکدا، لە کاتێکدا منداڵانی هاوڵاتیانی ئاسایی ناتوانن تەنانەت تێچووی قوتابخانە بدەن. ئەوان ژیان دەکەن لە پایتەختە گەورەکانی دونیا وەک لەندەن و پاریس و دوبەی و ئیستانبوڵ، سەفەری بەردەوام بۆ وڵاتانی جیاواز دەکەن بۆ سەیرانکردن و خۆشگوزەرانی، دەمێننەوە لە هۆتێلە پێنج ئەستێرەکان و ڕێستۆرانتە گرانبەهاکان، و برانڏە گەورەکانی جیهانی وەک Gucci و Louis Vuitton و Rolex دەکڕن.
لە هەمان کاتدا، منداڵانی هاوڵاتیانی ئاسایی ناچارن لە تەمەنی منداڵیدا کاربکەن بۆ یارمەتیدانی خێزان، هیچ دەرفەتێکی پەروەردە و فێربوونیان نییە، و خەونی گەشتکردن بۆ دەرەوە تەنانەت خەیاڵە بۆیان. ئەم جیاوازیە ترسناکە نیشانی ئەوە دەدات کە هەرێمی کوردستان بووەتە دوو جیهانی جیاواز: جیهانێک بۆ خێزانەکانی دەسەڵاتداران کە هەموو شتێکیان هەیە، و جیهانێکی دیکە بۆ خەڵکی ئاسایی کە هیچیان نییە.
سەیری شەقامەکانی هەولێر و سلێمانی بکە، دەبینیت ئۆتۆمبێلی Lamborghini و Ferrari و Bentley و Range Rover گرانبەهاکان بە ئاسانی دەسووڕێنەوە. ئەم ئۆتۆمبێلانە نرخی هەریەکەیان لە ٢٠٠ هەزار دۆلارەوە تاکو ملیۆن دۆلار دەگاتە، و زۆربەی شۆفێرەکانیان منداڵانی بەرپرسانن کە تەمەنیان لە نێوان ٢٠ تاکو ٣٠ ساڵدایە. بەڵام ئایا ئەوان ئەم پارەیەیان بەدەست هێناوە لە کارکردن؟ نەخێر! ئایا بزنسێکی تایبەتی و ڕاستەقینەیان هەیە کە ئەم داهاتەی بۆیان دروست کردبێت؟ نەخێر! ئەم پارەیە ڕاستەوخۆ لە گیرفانی خەڵک هاتووە، لە پارەی گشتی کە دەبووایە بۆ خزمەتگوزاریەکان و پڕۆژەکان بەکاربهێندرێت، لە گەندەڵی و دزی سەرچاوەى کردووە!
لە هەمان کاتدا، فەرمانبەری ئاسایی کە ٣٠ ساڵە کاردەکات تەنانەت ئۆتۆمبێلێکی ساکار نەیکڕیوە، مووچەی سێ مانگی دواکەوتووە، لە ژێر قەرزدایە، و ناتوانێت پێداویستیە بنەڕەتییەکانی خێزانی دابین بکات. ئەم جیاوازییە ڕەنگدانەوەی ڕاستەقینەی ئەو سیستەمە گەندەڵەیە کە دەسەڵاتداران دایمەزراند، سیستەمێک کە تێیدا هەموو شتێک بۆ ئەوان و خێزانەکانیانە و هیچ بۆ خەڵک نییە.
زۆرێک لە منداڵانی بەرپرسان “بزنسمەن” خۆیان پێدەڵێن و شانازییان بەوە دەکەن کە “خاوەنداریێتی کۆمپانیان! بەڵام چ جۆرە بزنسێکە ئەمە کە کوڕێکی ٢٥ ساڵان کە هیچ ئەزموون و زانستێکی نییە، کۆمپانیایەکی بە ملیۆنان دۆلاری هەیە؟ چ جۆرە تواناییەکە کە منداڵێکی بێ ئەزموون هەموو تەندەرە گەورەکانی دەوڵەت دەباتەوە و پڕۆژەکانی ملیۆنان دۆلار بۆ دیاری دەکرێت؟ ڕاستییەکە زۆر ڕوونە: ئەم کۆمپانیایانە بە دەسەڵاتی باوک و دایکیان کاردەکەن و بێ ئەو پەیوەندی و ئەو دەسەڵاتە، هیچیان نەدەبوون.
ئەوان بە ناوی “وەبەرهێنان” و “بزنس” دزی دەکەن و گەندەڵی دەکەن بە شێوەیەکی یاسایی! تەندەرەکان بۆ کۆمپانیاکانیان دیاری دەکرێت، پڕۆژەکان بە نرخی چەند قات زیاتر لە نرخی ڕاستەقینە پێیان دەدرێت، و پارەی گشتی دەچێتە گیرفانیان. ئینجا بە ئەو پارەیە ئۆتۆمبێلی گرانبەها دەکڕن، فلەتی لوکس لە دوبەی و لەندەن دەکڕن، و ژیانێکی شاهانە دەژین لە کاتێکدا خەڵکی ئاسایی بۆ نانێک تەقەڵا دەکات!
سەیری ئەکاونتەکانی سۆشیال میدیای منداڵانی بەرپرسان بکە لە Instagram و Facebook، دەبینیت وێنەکان لە یاختە گەورەکان، ڤیدیۆکان لە فڕۆکەی تایبەتی، پۆستەکان لە ڕێستۆرانتە گرانبەهاکان، شانازییکردن بە برانڏە گرانبەهاکان، و سەفەرە بێوچانەکان بۆ وڵاتانی جیاواز. ئەوان بە بێشەرمی پیشاندانی دەوڵەمەندی دەکەن لە کاتێکدا دەزانن ئەو پارەیە لە دزی و گەندەڵی هاتووە، لە کاتێکدا دەزانن خەڵک برسی دەمرێت!
ئەم نیشاندانە بێشەرمانەیە لە کاتێکدایە کە مامۆستایەک ناتوانێت گوزەرانی خێزانی دابین بکات، ئەندازیارێک هیچ دەرفەتێکی نییە بۆ کارکردن، و گەنجێک دەبێت بچێتە دەرەوەی وڵات بۆ ژیان. ئەم جیاوازییە نیشانی ئەوە دەدات کە منداڵانی دەسەڵاتداران هیچ ویژدانێکیان نییە و هیچ هەستێکیان ناکەن بە ژانی خەڵک.
منداڵانی بەرپرسان دەنێردرێن بۆ زانکۆکانی ئەمریکا و ئەورووپا بە تێچووی ٥٠ تاکو ١٠٠ هەزار دۆلار لە ساڵێکدا. ئەم پارەیە تێچووی خوێندن و ژیان و سەفەر و هەموو شتێکی دیکەیە. لە ماوەی چوار ساڵی زانکۆدا، هەر منداڵێکی بەرپرسان نزیکەی ٤٠٠ هەزار دۆلار خەرج دەکرێت، کە ئەمە گەورەترە لە هەموو مووچەیەکی کە فەرمانبەرێکی ئاسایی لە تەمەنی کارکردنیدا وەریدەگرێت! ئایا مووچەی بەرپرسێک، ئەگەر یاسایی بێت، ئەم پارەیە دەگرێتەوە؟ بێگومان نەخێر! پاشان ئەم پارەیە لەکوێوە دێت؟
ئەو منداڵانەی کە لەم ژیانە شاهانەیەدا دەژین، فێری هیچ نابن جگە لە چۆنیەتی دزین و گەندەڵی! ئەوان نازانن خەڵک چۆن دەژین، نازانن ژیان گرانە، نازانن بەرپرسیارێتی چییە! ئەوان فێری تەنها یەک شت دەبن: چۆن لە دەسەڵات بمێننەوە و زیاتر بدزن! بەڵام مێژوو فێری ئێمە دەکات کە هەموو سیستەمێک کە جیاوازی گەورەی تێدابێت، لە کۆتاییدا دەڕووخێت. هەموو دەسەڵاتێک کە خەڵک برسی بمرێنێت و خۆی لە لوکس بژی، لە کۆتاییدا لەناودەچێت.
منداڵانی دەسەڵات ئەمڕۆ بە دەوڵەمەندی ناڕەوا دەگەڕێن و شانازیی دەکەن، بەڵام سبەینێ کاتێک خەڵک هەستا و گوت “بەسە”، ئەو هەموو دەوڵەمەندییە ناتوانێت ڕزگاریان بکات! چونکە دادپەروەری لە کۆتاییدا سەردەکەوێت، و ئەوانەی ئەمڕۆ خەڵک دەچەوسێنەوە، سبەینێ حیساب دەدەنەوە! ئەمە یاسای مێژووە و هیچ کەس ناتوانێت لێی هەڵبێت!
Leave a Reply