عبدالباری احمد بابکر
“حکومەتی هەرێمی کوردستان” تەنها ناوێکی بریقەدارە بۆ داپۆشینی ئەو تاڵانییە سیستماتیکەی کە دوو بنەماڵە و دوو حیزب (پارتی و یەکێتی) بۆ زیاتر لە سێ دەیە بەسەر ئەم میللەتەدا دەیهێنن. لەبری بنیادنانی دەوڵەتێکی دامەزراوەیی کە خزمەتی هاوڵاتییان بکات، ئەم نوخبە دەسەڵاتدارە سیستەمێکی ئاڵۆزی “پاتڕۆناژ” (خزمخزمێنە و کڕینی وەلائی سیاسی)یان دروست کردووە کە تێیدا پۆستەکان، سامانی گشتی و تەنانەت دادگاکانیش تەنها ئامرازێکن بۆ پاراستنی بەرژەوەندییە تایبەتەکانیان. ئەم مۆدێلە لە قۆرخکاری وای کردووە کە دامەزراوەکانی حکومەت بەتەواوی ئیفلیج ببن و متمانەی خەڵک بە دەسەڵات بگاتە سفر؛ چونکە هاوڵاتییەک دەزانێت بۆ بەدەستهێنای کارێک یان مافێکی سادە، پێویستە بچێتە ژێر ڕکێفی مەکتەب سیاسیی حیزبەکانەوە نەک وەزارەتەکان.
گەورەترین کارەساتی ئەم سیستەمە گەندەڵە لە بەڕێوەبردنی سەرچاوە ئابوورییەکاندا دەردەکەوێت. پارتی و یەکێتی داهاتی نەوت، دەروازە سنوورییەکان و پڕۆژە زەبەلاحەکانی بیناسازییان بەتەواوی قۆرخ کردووە بۆ کۆمپانیا سێبەرەکانی خۆیان. ئەم بازرگانە سیاسییانە بە شێوەیەک ئابووریی کوردستانیان داگیر کردووە کە تەنانەت داهاتی ناوخۆش لەنێوان هەردوو زۆنەکەدا دەشاردرێتەوە و ڕادەستی خەزێنەی گشتی ناکرێت، تا دواتر وەک چەکێک لە ململانێی نێوان هەولێر و سلێمانیدا بەکاربهێنرێت. ئەنجامەکەی چییە؟ دروستبوونی چینێکی ئۆلیگارشیی ملیاردێر کە لە ڤێلا و کۆشکەکاندا دەژین، لە کاتێکدا فەرمانبەرانی هەرێم بە مانگ مووچەیان پێنادرێت و گەنجانیش لە ڕێگەی قاچاخدا دەبنە خۆراکی ماسییەکانی دەریای ئیجە. ئەمە “دیموکراسی” نییە، ئەمە چەتەگەرییەکی ڕێکخراوە بە ناوی حوکمڕانییەوە!
ئەوەی ئەم سیستەمە گەندەڵە دەپارێزێت و ناهێڵێت بڕوخێت، ئەو هێزە چەکدارە حیزبییانەن (وەک ئاسایش، دژەتیرۆر، و هێزەکانی ناوخۆ) کە لەبری پاراستنی نیشتمان، بوونەتە “دەستی وەشێنەری” پارتی و یەکێتی. ئەم هێزانە بەردەوام بەکاردەهێنرێن بۆ داگیرکردنی کێڵگە نەوتییەکان، کۆنترۆڵکردنی دەروازە سنوورییەکان بۆ قاچاخچێتی، و لە هەمووشی ترسناکتر؛ سەرکوتکردن و زیندانیکردنی هەر ڕۆژنامەنووس و چالاکوانێک کە بوێرێت وشەی “گەندەڵی” بهێنێتە سەر زمان (وەک دۆسیەی شێروان شێروانی و بادینان). کاتێک سەرکردە سیاسییەکان خۆیان فەرماندەی هێزە ئەمنییەکان بن، ئەم هێزانە دەبنە ئامرازێک بۆ سزادانی نەیاران و پاراستنی ئەو مافیایانەی کە زەوی و زاری شارەکان تاڵان دەکەن.
ئەمە واقیعە تاڵەکەی هەرێمی کوردستانە؛ قەوارەیەک کە لەبری ئەوەی ببێتە پەناگەیەک بۆ ئازادی، بووەتە کارگەیەک بۆ بەرهەمهێنانەوەی گەندەڵی و دابەشکردنی نەتەوەیەک بەسەر دوو بەرەی چەکداریی دژبەیەکدا. تا ئەو کاتەی ئەم تۆڕە پاتڕۆناژە هەڵنەوەشێتەوە و دەسەڵاتی ئابووری و سەربازی لە دەستی حیزب دەرنەهێنرێت، هەر قسەیەک لەسەر “چاکسازی” تەنها سووکایەتیکردنە بە عەقڵی ئەم خەڵکە برسییە.
Leave a Reply