شالاو محمد ممند
وەک نەخۆشێکی شێرپەنجە کە هێندە دەرمانی ساختە و پزیشکی ساختەچی بینیوە، ئیتر تەنانەت کاتێک دەرمانی ڕاستەقینەشی دەدرێتێ، باوەڕی پێ ناکات و ئامادە نییە بیخوات؛ کۆمەڵگەی کوردیش بە هەمان شێوە سڕ بووە. لەم نیشتمانەدا کە ڕۆژانە دەزگاکانی ڕاگەیاندن دەبنە کارگەی بەرهەمهێنانی درۆ و تۆمەت و گێڕانەوەی دژبەیەک، کێشەکە ئیتر تەنها ئەوە نییە کە خەڵک متمانەی بە پارتی یان یەکێتی یان حکومەت نەماوە. کارەساتەکە ئەوەیە کە خەڵک توانای باوەڕکردنی بە “هەر جۆرە ڕاستییەک” یان “هەر هەواڵێک” لەدەستداوە. کاتێک ڕاگەیەندراوی فەرمی دەبێتە نوکتەی ناو سۆشیاڵ میدیا و ڤیدیۆی دانپێدانان دەبێتە زنجیرە درامایەکی بێزارکەر، ئیتر ڕاستی دەبێتە یەکەمین قوربانیی جەنگە ناوخۆییەکان.
ئەم وێرانکارییە لە هۆشیاریی گشتیدا، دەرەنجامی ئەو تەماشاگەرییە مەدەنییەیە کە دەسەڵاتداران بۆ مانەوەی خۆیان دایانهێناوە. کاتێک بەرپرسێک لەسەر شاشە باسی چاکسازی دەکات و لە پشتی کامێراکەوە قاچاخچێتی سنوور دەکات، یان کاتێک دوێنێ کەسێک “خیانەتکار” بوو و ئەمڕۆ “پاڵەوانی نەتەوەیی”یە، مێشکی هاوڵاتی تووشی ئیفلیجی دەبێت لە جیاکردنەوەی ڕەش و سپی. ئەمە ئامانجی کۆتایی ئەو هێزە تاریکییانەیە کە نایانەوێت خەڵک ڕاستی بزانێت؛ چونکە لەناو کۆمەڵگەیەکدا کە کەس باوەڕ بە کەس ناکات، هیچ جووڵەیەکی جەماوەری دروست نابێت و هیچ شۆڕشێکیش سەرهەڵنادات.
(وەک چۆن هانا ئارێنت دەڵێت: “مەترسیی درۆکردنی بەردەوام ئەوە نییە کە خەڵک باوەڕ بە درۆکان دەکەن، بەڵکو ئەوەیە کە ئیتر هیچ کەسێک باوەڕ بە هیچ شتێک ناکات.”) — ئەمەش هەمان ئەو ستراتیژییەیە کە ئیمپراتۆریەتی سۆڤیەتی لە کۆتاییەکانی تەمەنیدا بەکاریدەهێنا، کاتێک ڕۆژنامەی ‘پراڤدا’ (کە بە واتای ‘ڕاستی’ دەهات) هێندە پڕ بوو لە درۆی ئاماری و وێنەی ساختە، کە خەڵکی ڕووسیا دەیانگوت “لە پراڤدادا هیچ ڕاستییەک نییە”. بەڵام دەسەڵاتدارانی ئێمە لە هەرێمی کوردستان لەمەش مەترسیدارترن؛ ئەوان لە ڕێگەی دەیان کەناڵ و پەیجی سێبەری سەر بە پارتی و یەکێتییەوە، نەک تەنها درۆ دەکەن، بەڵکو هێندە دەنگەدەنگ و ژاوەژاو دروست دەکەن کە تەنانەت ئەگەر ڕۆژنامەنووسێکی ئازادیش بەڵگەیەکی ڕاستەقینە بڵاوبکاتەوە، لەناو زەریای گومانەکاندا ون دەبێت و کەس باوەڕی پێ ناکات.
ئەمە کوشتنی ئیرادەی نەتەوەیەکە لە ڕێگەی سڕکردنی مێشکییەوە. کاتێک پرۆسەی سیاسی دەبێتە بازاڕێکی درۆ و سیناریۆ و تۆمەت بەخشینەوەی ئەلیکترۆنی، هاوڵاتی هەست دەکات تەنها بژاردەیەک کە بۆی مابێتەوە، کشانەوەیە لە بیرکردنەوە و وازهێنانە لە بەدواداچوونی ڕاستییەکان. ئەوان دەیانەوێت ئێوە بڵێن “هەموویان وەک یەکن” و “هەمووی درۆیە”، چونکە ئەم بێهیواییەی ئێوە، گەورەترین قەڵغانی بەرگرییە بۆ پاراستنی دزی و گەندەڵییەکانی ئەوان.
ئەی ئەو گەنجانەی کە مۆبایلەکانتان پڕە لە هەواڵی دژبەیەک و نازانن کێ ڕاست دەکات، و ئەی ئەو چالاکوانانەی کە هەست دەکەن دەنگتان لەناو ژاوەژاوی درۆی بەرپرسان ون بووە… ئەم تاڵانچییانە لەو ڕۆژە دەترسن کە ئێوە لەناو ئەم تەمومژەدا دەست بەسەر ڕاستییەکدا بگرن و بە دەنگی بەرز بیڵێنەوە! ئەگەر ئەوان لە ئیرادەی ئێوە و لە هێزی ڕاستی نەترسنایە، ملیۆنان دۆلاریان لە مووچەی ئێوە نەدەبڕی بۆ دروستکردنی سوپای ئەلکترۆنی و کەناڵی سێبەر تا مێشکتان بشۆنەوە. باوەڕنەکردنتان بە هیچ شتێک نەک ڕزگارتان ناکات، بەڵکو تەمەنی ستەمکارەکان درێژ دەکات — و تەنها گەڕانەوەی ئیرادەی ئێوەیە بۆ جیاکردنەوەی ڕاستی لە درۆ کە دەتوانێت کۆتایی بەم تاریکستانە بهێنێت!
Leave a Reply