مارف خدر نوری
وەک نەخۆشخانەیەک کە لە دەرگای پێشەوەیەوە بانگەشەی چارەسەری بێبەرامبەر دەکات، بەڵام لە ژووری ناوەوەیدا پزیشکەکان نەخۆشەکان ئاراستەی نۆرینگە تایبەتەکانی خۆیان دەکەن لەودیوی شەقامەکە؛ هەرێمی کوردستانیش بەمجۆرە سیستەمی خزمەتگوزاریی گشتیی خۆی بەتاڵ کردووەتەوە. کاتێک خێزانێکی کرێکار ناتوانێت چارەسەری شێرپەنجە یان شەکرە لە نەخۆشخانەیەکی حکومیدا بەدەست بهێنێت ، و کاتێک مامۆستایەک بەهۆی پێنەدانی مووچەوە ناتوانێت وانە بڵێتەوە لە کاتێکدا قوتابخانە ئەهلییەکان بەردەوامن لە کارکردن ، ئەوەی دەیبینین قەیرانی دارایی نییە، بەڵکو پرۆسەیەکی ڕێکخراوە بۆ چینایەتیکردنی مافە سەرەتاییەکانی مرۆڤ. دەسەڵاتێک کە ساڵانە سەدان قوتابخانەی تایبەت مۆڵەت پێدەدات بەڵام بودجەی گەرمکردنەوەی پۆلە حکومییەکان دابین ناکات، پێمان دەڵێت کە فێربوون و تەندروستی لای ئەوان ماف نییە، بەڵکو کاڵایەکە تەنها ئەوانە دەتوانن بیکڕن کە پارەیان هەیە.
ئەم دابەشبوونە ترسناکەی کۆمەڵگا، کە تێیدا کوڕی بەرپرسێک لە قوتابخانەیەکی نێودەوڵەتیدا دەخوێنێت و کوڕی شەهیدێک لە پۆلێکی سارددا دادەنیشێت ، بەرهەمی عەقڵیەتێکە کە دەوڵەتی تەنها بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆی دەوێت.
(وەک چۆن ئۆنۆرێ دێ بالزاک دەڵێت: “لە پشت هەر سامانێکی گەورەوە، تاوانێکی گەورە هەیە”) — ئەمەش هەمان ئەو مۆدێلەیە کە لە وڵاتانی ئەفریقای ژێر دەسەڵاتی دیکتاتۆریەتەکاندا ڕوویدا، کاتێک نەخۆشخانە و قوتابخانە گشتییەکانیان خستە سەر پشت بۆ ئەوەی خەڵک ناچار بکەن پەنا ببنە بەر پرۆژە بازرگانییەکانی خودی بەرپرسەکان، و بەمجۆرە میللەتیان خستە ژێر قەرزی هەمیشەییەوە بۆ کڕینی تەندروستی و پەروەردەی منداڵەکانیان. بەڵام ئەم دەسەڵاتدارانەی ئێمە، لەبری ئەوەی سیستەمێکی یەکسان دروست بکەن کە تێیدا نەخۆشخانەی گشتی هێمای شکۆی نیشتمان بێت، تەندروستی و پەروەردەیان کردووەتە دوو سێکتەری داڕماو کە بە دەستی ئەنقەست ئیفلیج کراون تاوەکو بازاڕ بۆ کۆمپانیاکانی خۆیان گەرم بکەن.
ئەم زەلکاوە ئابوورییە وایکردووە کە تەنانەت پزیشکەکانیش بەهۆی نەبوونی چاودێری و سیستەمەوە، نیوەی ڕۆژ لە کەرتی گشتی کار بکەن تەنها بۆ ئەوەی ڕێگە بۆ کەرتی تایبەت خۆش بکەن ، وە مامۆستایانیش بەهۆی بێمتمانەییەوە نەیانتوانیوە پەیامی پەروەردەیی خۆیان وەک پێویست بگەیەنن. ئەمە تەماشاگەرییەکی مەدەنیی ئازاربەخشە؛ لەسەر شاشەکان بانگەشەی پێشکەوتن و ژێرخانی ئابووری دەکەن، بەڵام لە واقیعدا هاوڵاتییەک ئەگەر نەخۆش بکەوێت یان منداڵەکەی پێویستی بە فێربوون بێت، دەبێت قەرز بکات یان خانوەکەی بفرۆشێت.
ئەی باوکان و دایکانی ئەم وڵاتە، کە شەوانە خەمی داهاتووی منداڵەکانتان و پارەی نەخۆشخانە خەوی لێ زڕاندوون؛ ئەم دەسەڵاتە لە یەکگرتوویی و هوشیاری ئێوە دەترسێت، نەک لە داواکارییەکانتان. ئەوان دەزانن ئەگەر ئێوە ڕۆژێک بڕیار بدەن کە ئیتر قبوڵ ناکەن کەرامەتتان لە پێناو دەرزییەک یان کتێبێکدا بشکێنرێت، تەواوی ئیمپراتۆریەتە بازرگانییەکانیان دادەڕمێت. حکومەتێک کە تەندروستی و پەروەردەی خەڵکەکەی بکاتە قوربانی بازرگانیی بەرپرسەکانی، پێشتر شەرعیەتی مانەوەی خۆی دۆڕاندووە — و تەنها هەنگاوێکی بوێرانەی ئێوە ماوە بۆ ئەوەی ئەم ڕاستییەیان پێ بڵێن!
Leave a Reply