دارەوان بەدرەدین
عێراق ئێستا دەوڵەتێک نییە خاوەنی یەک سوپا و یەک بڕیاری ئەمنی بێت، بەڵکو بووەتە شانۆیەکی مەترسیدار بۆ دەسەڵاتێکی دووسەرە کە تێیدا میلیشیاکان حوکمی ڕەها دەکەن و حکومەتیش تەنها ئەرکی دابینکردنی مووچەیانە لەسەر حیسابی قووتی خەڵک. لە دوای جەنگی داعشەوە، حەشدی شەعبی نەک تەنها وەک هێزێکی کاتی نەماوەتەوە، بەڵکو گۆڕاوە بۆ ئەژدیهایەکی ئەمنی کە مەترسییەکی کوشندەی بۆ سەر ناوخۆی عێراق و هەرێمی کوردستان دروست کردووە. شارەزایان هۆشداری دەدەن کە گەورەترین مەترسی بۆ سەر سەقامگیریی عێراق بوونی ئەم هێزە چەکدارانەیە کە سەرەڕای ئەوەی بە ناو سەر بە حکومەتن، بەڵام بە تەواوی سەربەخۆ کار دەکەن و ئەجێندای تاران جێبەجێ دەکەن.
حەشدی شەعبی تەنها هێزێکی سەربازی نییە، بەڵکو ماشێنێکی زەبەلاحە بۆ گەندەڵی و تاڵانکردنی بودجەی عێراق. لە کاتێکدا فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان بە مانگ مووچەیان پێنادرێت، حکومەتی بەغدا بە فەرمانی میلیشیاکان قەبارەی هێزەکانی حەشدی لە ١٢٢ هەزارەوە بۆ ٢٣٨ هەزار کەس زیاد کردووە تەنها لە ساڵی ٢٠٢٣دا. بەپێی ڕاپۆرتەکان، بەشێکی زۆر لەم ژمارەیە “بن دیوارن” (فەرمانبەری وەهمی) کە داهاتەکەیان دەچێتە گیرفانی سەرکردە تیرۆریستەکانەوە بۆ پارەدارکردنی گروپەکانی وەک عەسائیبی ئەهلی حەق و کەتیبەکانی حیزبوڵڵا. ئەم هێزانە بە پارەی دەوڵەتی عێراق چەک دەکرێن، بەڵام بڕیاری شەڕ و ئاشتی، موشەکبارانکردنی بنکەکان، و تیرۆرکردنی چالاکوانان، ڕاستەوخۆ لەلایەن سوپای پاسدارانی ئێرانەوە وەردەگرن بەبێ گەڕانەوە بۆ سەرۆک وەزیرانی عێراق.aei+2
کارەساتە گەورەکە ئەوەیە کە ئێستا لە پەرلەمانی عێراق هەوڵێک هەیە بۆ تێپەڕاندنی “یاسای دەسەڵاتی حەشدی شەعبی”، کە ئەم هێزە دەکاتە دەزگایەکی هەمیشەیی و سەرووتر لە سوپای عێراق. ئەم یاسایە ڕێک کۆپیکردنی مۆدێلی “سوپای پاسداران”ە لە ناوەڕاستی عێراقدا، کە تێیدا حەشد نەک تەنها دەبێتە هێزێکی سەربازی، بەڵکو دەکرێتە “پارێزەری سیستەمی سیاسی”. واتە هەرکاتێک خەڵک لە گەندەڵی ڕاپەڕین، وەک چۆن لە ساڵی ٢٠١٩دا کردیان، یان هەرکاتێک کورد داوای مافەکانی خۆی کرد، ئەم میلیشیایانە بە ناوی “پاراستنی دەوڵەت”ەوە بە چەکی قورس و درۆن وەڵامیان دەدەنەوە.
ئەمە ئەو واقیعە تاڵەیە کە عێراقی تێدا دەگوزەرێت؛ وڵاتێک کە پارەی خەڵکەکەی بەکاردەهێنێت بۆ پەروەردەکردنی ئەو مارانەی کە دواتر خۆی پێوە دەدەن. کاتێک دەوڵەت ناتوانێت کۆنترۆڵی تفەنگەکانی خۆی بکات و دەبێتە بارمتەی چەند گروپێکی تائیفی، چیتر ناکرێت قسە لەسەر سیستەمی دیموکراسی یان ئایندەی سەقامگیر بکرێت
Leave a Reply